საქართველოს დღესასწაულები: მთავარი თარიღების, სახალხო ზეიმებისა და ფესტივალების კალენდარი ტურისტისთვის

დღესასწაულები საქართველოში ნიშნავს უზარმაზარ სუფრებს, საეკლესიო მსახურებას, სახალხო ზეიმებს, მუსიკასა და ცეკვას. ტურისტისთვის ეს ქვეყნის ყველაზე ცოცხალი მხრიდან დანახვის შესაძლებლობაცაა და პრაქტიკული ინფორმაციაც: ოფიციალურ დასვენების დღეებში იხურება ბანკები და სახელმწიფო დაწესებულებები, ტრანსპორტი გადატვირთულია, საცხოვრებლის ფასები კი იზრდება. შევკრიბეთ მთავარი თარიღები, რომ მოგზაურობა წინასწარ დაგეგმოთ.

ოფიციალური დასვენების დღეები

ქვემოთ მოცემულია ძირითადი სახელმწიფო დღესასწაულები. სია ზოგჯერ იცვლება, ამიტომ მოგზაურობამდე აქტუალური კალენდარი გადაამოწმეთ.

ახალი წელი

მთავარი საოჯახო დღესასწაული. საახალწლო ღამეს თბილისსა და ბათუმში ფეიერვერკი გრიალებს, ხალხი ერთმანეთთან სტუმრად დადის. სავალდებულო კერძებია საცივი, გოზინაყი (ნიგოზი თაფლში), ჩურჩხელა, ხაჭაპური.

საინტერესო ტრადიციაა მეკვლე — ახალი წლის პირველი სტუმარი. ითვლება, რომ ადამიანი, რომელიც პირველი გადააბიჯებს ოჯახის ზღურბლს, მთელი წლის იღბალს განსაზღვრავს. ამიტომ მასპინძლები წინასწარ თანხმდებიან, ვინ მოვა პირველი.

ოჯახებში ასევე დგამენ ჩიჩილაკს — თხილის ბურბუშელისგან გაკეთებულ საახალწლო „ხეს", რომელიც ჭაღარა წვერს მოგაგონებთ. დღესასწაულების შემდეგ მას წვავენ, რომ უბედურება წავიდეს.

შობა — 7 იანვარი

ქართული ეკლესია იულიუსის კალენდრით ცხოვრობს, ამიტომ შობას 7 იანვარს აღნიშნავენ. ღამის მსახურების შემდეგ, დღისით თბილისსა და სხვა ქალაქებში იმართება ალილო — სადღესასწაულო მსვლელობა საგალობლებით, როცა ეროვნულ სამოსში გამოწყობილი ადამიანები გაჭირვებულთათვის საჩუქრებს აგროვებენ.

აღდგომა

ყველაზე მნიშვნელოვანი საეკლესიო დღესასწაული. თარიღი ყოველწლიურად იცვლება. კვერცხებს წითლად ღებავენ, აცხობენ პასქას. აღდგომის შემდეგ ორშაბათს (მიცვალებულთა აღდგომა) ოჯახები სასაფლაოზე მიდიან ახლობლების მოსანახულებლად — ესეც დასვენების დღეა.

ტურისტისთვის: სააღდგომო დღეებში ბევრი რეგიონებში მიემგზავრება, ავტობუსები და მარშრუტკები სავსეა. საცხოვრებელი წინასწარ დაჯავშნეთ.

9 აპრილი — ეროვნული ერთიანობის დღე

1989 წლის 9 აპრილის ტრაგედიის მსხვერპლთა ხსოვნის დღე, როცა თბილისში მშვიდობიანი აქცია დაარბიეს. ამავე დღეს, 1991 წელს, მიიღეს დამოუკიდებლობის აღდგენის აქტი. პარლამენტთან, რუსთაველის გამზირზე გლოვის ღონისძიებები იმართება, ხალხი ყვავილებს მიიტანს.

26 მაისი — დამოუკიდებლობის დღე

ამ დღეს, 1918 წელს, საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკა გამოცხადდა. რუსთაველის გამზირზე იმართება კონცერტები, გამოფენები, ხელობისა და ღვინის ბაზრობები, პარკებში კი სახალხო ზეიმი. ეს თბილისის მონახულების ერთ-ერთი ყველაზე ფერადი დღეა.

მარიამობა — 28 აგვისტო

ყოვლადწმინდა ღვთისმშობლის მიძინება. ათასობით მომლოცველი მიდის ტაძრებსა და მონასტრებში, განსაკუთრებით ღვთისმშობლისადმი მიძღვნილებში. ზოგ რეგიონში ბაზრობები და სუფრები იმართება.

სვეტიცხოვლობა — 14 ოქტომბერი

დღესასწაული მცხეთის სვეტიცხოვლის ტაძრის პატივსაცემად, სადაც გადმოცემით ქრისტეს კვართი ინახება. ამ დღეს მცხეთა უზარმაზარ ბაზრობად იქცევა: სავაჭრო რიგები, მუსიკა, ღვინო, საეკლესიო მსახურება. ეს ასევე ძველი დედაქალაქის, მცხეთის დღეა.

გიორგობა — 23 ნოემბერი (და 6 მაისი)

წმინდა გიორგი საქართველოს მფარველია. ქვეყანაში ასობით ეკლესიაა მის სახელზე. ნოემბრის გიორგობა სახელმწიფო დასვენების დღეა; გაზაფხულისა (6 მაისი) ეკლესიებში აღინიშნება. სოფლებში სუფრები იმართება და ზოგჯერ ძველი წესით კლავენ საკლავს.

თბილისობა — ოქტომბერი

თბილისის დღესასწაული, რომელიც ჩვეულებრივ ოქტომბერში, შაბათ-კვირას იმართება. ღვინის, ყველისა და თაფლის ბაზრობები, კონცერტები, ხალხური ანსამბლების გამოსვლები, ხელობის მასტერკლასები. განსაკუთრებით ხალხმრავლობაა ძველ ქალაქში, თავისუფლების მოედანზე და სანაპიროზე. ეს თბილისში შემოდგომით ჩამოსვლის შესანიშნავი მიზეზია, როცა რთველიც გრძელდება.

რთველი — მოსავლის აღება

ეს ოფიციალური დღესასწაული კი არა, მთელი სეზონია — სექტემბრის შუა რიცხვებიდან ოქტომბრის ბოლომდე. კახეთსა და სხვა ღვინის რეგიონებში ყურძენს კრეფენ, საწნახელში წურავენ და ღვინოს ქვევრში აყენებენ. ბევრი მარანი ტურისტებს მონაწილეობის მისაღებად იწვევს.

ალავერდობა — სექტემბერი

სახალხო და საეკლესიო დღესასწაული კახეთში, ალავერდის მონასტერთან, დაკავშირებული წმინდა იოსებ ალავერდელის ხსენების დღესთან. ისტორიულად აქ მთელი აღმოსავლეთ საქართველოდან იკრიბებოდნენ: დოღი, სიმღერები, ვაჭრობა. დღეს ეს საეკლესიო მსახურება და ადგილობრივი ზეიმია.

მთის დღესასწაულები

მთიან რეგიონებში შემორჩენილია უნიკალური დღესასწაულები, რომელთაგან ბევრი ქრისტიანულ და უძველეს ტრადიციებს აერთიანებს:

• ლომისობა — მთიულეთში, ზაფხულში. მომლოცველები ლომისის სალოცავისკენ ადიან.
• ათენგენობა — ხევსურეთსა და ფშავში, ზაფხულში. დღესასწაული ლუდით, დოღითა და ნადიმით.
• თუშეთობა — თუშეთში აგვისტოში: დოღი, ხალხური მუსიკა, შეჯიბრებები.
• კვირიკობა — სვანეთში, ივლისში: მსვლელობები კვირიკესა და ივლიტას ეკლესიისკენ.

მთის დღესასწაულების თარიღები საეკლესიო კალენდარსა და ადგილობრივ ტრადიციებზეა დამოკიდებული — გადაამოწმეთ საოჯახო სასტუმროს მასპინძლებთან.

ბერიკაობა

ნიღბების უძველესი კარნავალური დღესასწაული, რომელიც დიდმარხვის წინ იმართება. ნიღბებსა და ტყავებში გამოწყობილი მონაწილეები ქუჩის წარმოდგენებს მართავენ, ხუმრობენ და სანოვაგეს აგროვებენ. დღეს ბერიკაობა ცალკეულ სოფლებში და ქალაქებში ფესტივალის სახით იმართება.

პრაქტიკული რჩევები ტურისტისთვის

• ბანკები და სახელმწიფო დაწესებულებები დაკეტილია ოფიციალურ დასვენების დღეებში. სუპერმარკეტები, რესტორნები და მუზეუმები ჩვეულებრივ მუშაობს, მაგრამ განრიგი შეიძლება შეიცვალოს.
• ტრანსპორტი. აღდგომაზე, ახალ წელსა და გრძელ დასვენების დღეებში მარშრუტკები და მატარებლები გადატვირთულია — ბილეთები წინასწარ იყიდეთ.
• საცხოვრებელი. ახალ წელს თბილისსა და სათხილამურო კურორტებზე, აღდგომასა და 26 მაისს ფასები იზრდება.
• ტაძრები. დიდ საეკლესიო დღესასწაულებზე ტაძრები სავსეა, განსაკუთრებით თბილისის სამება და მცხეთის სვეტიცხოველი.
• იყავით სტუმარი. თუ სადღესასწაულო სუფრაზე დაგპატიჟეს — დათანხმდით. ეს ქართული სტუმართმოყვარეობის შეგრძნების საუკეთესო შესაძლებლობაა.

მოკლედ

საქართველოს მთავარი დღესასწაულებია ახალი წელი, შობა 7 იანვარს, აღდგომა, 26 მაისი, მარიამობა, სვეტიცხოვლობა და გიორგობა. შემოდგომაზე ღირს ჩამოსვლა თბილისობასა და რთველზე, ზაფხულში — მთაში, ადგილობრივ დღესასწაულებზე. დაგეგმვისას გაითვალისწინეთ დასვენების დღეები, საცხოვრებელი წინასწარ დაჯავშნეთ — და, შესაძლოა, თქვენი ცხოვრების ყველაზე უხვ სუფრასთან აღმოჩნდეთ.