თუ გინდათ ნამდვილი ქართული საჭმელი ნახოთ — არა რესტორნის მიწოდებით, არამედ ისე, როგორც თავად ქართველები ყიდულობენ, — ბაზარზე წადით. თბილისის ბაზრები ხმაურიანი, ფერადი და ცოტა ქაოსურია: აქ ვაჭრობენ, გასასინჯად გაძლევენ და ამბებს გიყვებიან. სანელებლების, ყველის, ჩურჩხელისა და ხილის სამართლიან ფასად საყიდლად საუკეთესო ადგილია.
დეზერტირების ბაზარი
დეზერტირების ბაზარი თბილისის ყველაზე ცნობილი და ტურისტისთვის მოსახერხებელი სასურსათო ბაზარია. ის სადგურის მოედანთან, მეტრო „სადგურის მოედნიდან" რამდენიმე წუთის სავალზეა. სახელწოდება მეოცე საუკუნის დასაწყისიდან შემორჩა: გადმოცემით, აქ ფრონტიდან გამოქცეული ჯარისკაცები საკუთარ ქონებას ყიდდნენ.
დღეს ეს დახურული ბაზარია მიმდებარე ქუჩის რიგებით, დაყოფილი სექციებად:
- ყველის რიგი — სულგუნი, იმერული, შებოლილი ყველი, ზოგჯერ გუდა და იშვიათი მთის ყველები. გამყიდველები გასასინჯად ნაჭერს მოგიჭრიან.
- ხორცის რიგი — ცნობისმოყვარეებისთვის.
- სანელებლები — უცხო სუნელის, ხმელი სუნელის, ზაფრანის, სვანური მარილისა და გამხმარი წიწაკის გროვები, ყველაფერი წონით.
- ჩურჩხელა და ტკბილეული — ათობით სახის ჩურჩხელა, გოზინაყი, ტყლაპი, ჩირი.
- ხილი და ბოსტნეული — სეზონის მიხედვით: ზაფხულში ბალი და გარგარი, შემოდგომაზე ყურძენი, ხურმა და ბროწეული, ზამთარში მანდარინი.
- მწვანილი — ქინძის, ტარხუნის, რეჰნისა და კამის დიდი კონები.
- მწნილი და სოუსები — ტყემალი, აჯიკა, ჯონჯოლი, დამწნილებული ნიორი.
- კაკალი და თაფლი — კაკალი, თხილი, მთის თაფლი.
ნავთლუღის ბაზარი
ნავთლუღი თბილისის აღმოსავლეთ ნაწილში მდებარე დიდი ბაზარია, სადაც ადგილობრივები და რესტორნების მფლობელები ყიდულობენ. აქ ნაკლები ტურისტია და, როგორც წესი, უფრო დაბალი ფასები, განსაკუთრებით ბოსტნეულზე, ხილსა და ხორცზე.
რა ვიყიდოთ
- სანელებლები — უცხო სუნელი, ხმელი სუნელი, სვანური მარილი, ზაფრანა.
- ჩურჩხელა — ბუნებრივი ფერისა და მკვრივი კაკლის გულსართით.
- ყველი — შებოლილი სულგუნი გზას უკეთ უძლებს.
- ტყემალი და აჯიკა — შინაური, ბოთლებითა და ქილებით.
- ჩირი და კაკალი — ხურმის ჩირი, გარგარის ჩირი, კაკალი.
- თაფლი — მთის, იმ გამყიდველებისგან, ვინც გეტყვით, საიდანაა.
რა გავსინჯოთ ადგილზე
- ცხელი შოთი უახლოესი თონიდან;
- ფენოვანი ან ლობიანი ჯიხურიდან;
- ახალი ხილი — გამყიდველები ხშირად თავად გიმასპინძლდებიან;
- ჩურჩხელა — ბევრის ყიდვამდე ერთი გასინჯეთ.
როგორ ვივაჭროთ
- ჯერ ფასი იკითხეთ და გასინჯეთ.
- თუ ბევრს ყიდულობთ, სთხოვეთ: „ცოტა დამიკელით".
- ხილსა და მწვანილზე კაპიკებზე ნუ ივაჭრებთ — ფასები ისედაც დაბალია.
- ღიმილი და რამდენიმე ქართული სიტყვა ნებისმიერ ვაჭრობაზე უკეთ მუშაობს.
ფასები
მიახლოებით დეზერტირების ბაზარზე:
- სანელებლები — 2–5 ლარი 100 გრამი;
- სულგუნი, იმერული ყველი — 12–25 ლარი კილოგრამი;
- ჩურჩხელა — 2–6 ლარი ცალი;
- ხილი და ბოსტნეული — სეზონზე 1-დან 6 ლარამდე კილოგრამი;
- მწვანილი — დაახლოებით 1 ლარი კონა.
შესასვლელთან და „ტურისტულ" რიგებში ფასები შეიძლება მაღალი იყოს — ბაზრის სიღრმეში შედით და შეადარეთ.
პრაქტიკული რჩევები
- დრო. მოდით დილით, როცა საქონელი ახალია; საღამოსთვის ზოგი რიგი იკეტება.
- ნაღდი ფული. თითქმის ყველგან მხოლოდ ნაღდ ლარს იღებენ; ბანკომატები ახლოსაა.
- ჩანთა. წაიღეთ საკუთარი ჩანთა.
- ჯიბეები. ხალხმრავლობაში ნივთებს მიხედეთ.
- ფოტო. ბევრი გამყიდველი სიამოვნებით გადაიღებს თავს, მაგრამ ჯერ ნებართვა ითხოვეთ.
- ფეხსაცმელი. იატაკი ხშირად სველია.
ბაზრები სხვა ქალაქებში
- ქუთაისი — მწვანე ბაზარი ცენტრში, საქართველოს ერთ-ერთი ყველაზე ატმოსფერული.
- ბათუმი — ცენტრალური ბაზარი და თევზის ბაზარი.
- თელავი — ცენტრალური ბაზარი, განსაკუთრებით რთველის დროს.
- ზუგდიდი — მეგრული ყველისა და აჯიკისთვის.
როგორ მივიდეთ
დეზერტირების ბაზარამდე უმარტივესია მეტროთი მისვლა — სადგური „სადგურის მოედანი", საიდანაც რამდენიმე წუთის სავალია. ძველი თბილისიდან ტაქსით 10–15 წუთი სჭირდება. ნავთლუღამდე ტაქსით ან ავტობუსით მიდიან.
რა არ ვიყიდოთ
ნუ იყიდით ეტიკეტის გარეშე ალკოჰოლს და ხორცის პროდუქტს, თუ საზღვარგარეთ წაღებას აპირებთ — ბევრ ქვეყანაში მისი შეტანა აკრძალულია.
მოკლედ
დეზერტირების ბაზარს ერთი-ორი საათი მაინც დაუთმეთ. გასინჯეთ ყველი, იყიდეთ სანელებლები და ჩურჩხელა, მეზობელი თონიდან ცხელი შოთი აიღეთ — და თბილისს ისე დაინახავთ, როგორც მას ადგილობრივები იცნობენ.
