თბილისი სიტყვასიტყვით ცხელი წყაროებიდან გაიზარდა: ქალაქის სახელი სიტყვა „თბილიდან" მოდის. ლეგენდის თანახმად, მეფე ვახტანგ გორგასალი ტყეში ნადირობდა, მისი შევარდენი ხოხობს დაედევნა და ორივე ფრინველი ცხელ წყაროში ჩავარდა. მეფე თბილმა წყალმა ისე გააოცა, რომ აქ ქალაქის დაარსება გადაწყვიტა. დღეს ამ ადგილას აბანოთუბანია — გოგირდის აბანოების უბანი აგურის გუმბათებით, აბანოში წასვლა კი თბილისის ერთ-ერთ აუცილებელ რიტუალად ითვლება.
რა არის აბანოთუბანი
აბანოთუბანი ძველი ქალაქის უბანია ნარიყალას ციხის ძირში, მეჩეთისა და ლეღვთახევის ხეობის გვერდით. აბანოების უმეტესობა მიწის ქვეშაა: მათ ზემოთ მხოლოდ დაბალი აგურის გუმბათები ჩანს სარკმლებით, საიდანაც ორთქლი ადის და გოგირდის დამახასიათებელი სუნი ვრცელდება. ცხელი მინერალური წყალი პირდაპირ ბუნებრივი წყაროებიდან მოედინება, დაახლოებით 38–40 გრადუსიანი.
ბევრი აბანო რამდენიმე საუკუნეა მუშაობს. აქ დადიოდნენ მეფეებიც, უბრალო ქალაქელებიც და ცნობილი მოგზაურებიც, რომლებმაც აღფრთოვანებული შთაბეჭდილებები დატოვეს.
როგორი აბანოები არსებობს
საერთო დარბაზები
ცალ-ცალკე მამაკაცებისა და ქალებისთვის, გოგირდის წყლის საერთო აუზით. ყველაზე იაფი ვარიანტია. ჩვეულებრივ ტანსაცმლის გარეშე ბანაობენ, ამიტომ თუ გრცხვენიათ, კერძო ნომერი აირჩიეთ.
კერძო ნომრები
ტურისტებში ყველაზე პოპულარული ვარიანტი. ნომერს საკუთარი თავისთვის ან მეგობრებისთვის საათით ან მეტი ხნით ჯავშნით. შიგნით ჩვეულებრივ არის:
- ცხელი გოგირდის წყლის აუზი;
- ცივი წყლის შხაპი ან აუზი;
- ზოგჯერ საუნა ან საორთქლე;
- დასასვენებელი ოთახი ჩაით.
ნომრები მარტივიცაა და მდიდრულიც — მოზაიკით, გუმბათებითა და მარმარილოს აუზებით. ფასი ზომასა და მორთულობაზეა დამოკიდებული.
ყველაზე ცნობილი აბანოები
- ორბელიანის (ჭრელი აბანო) — ფასადით, რომელიც აღმოსავლური სტილის ცისფერი მოზაიკით არის შემკული. თბილისის ყველაზე ხშირად გადაღებული აბანო.
- სამეფო აბანო და სხვა ძველი გუმბათიანი აბანოები ისტორიული ინტერიერით.
- არის თანამედროვე სპა-კომპლექსებიც გოგირდის წყლით, აუზებითა და მასაჟით.
ქისა
გოგირდის აბანოს მთავარი რიტუალია ქისა. მექისე სხეულს უხეში ხელთათმანით ხეხავს, კანის ზედა ფენას აშორებს, შემდეგ კი საპნის ქაფით მასაჟს აკეთებს. ქისის შემდეგ კანი საოცრად რბილი ხდება. პროცედურა 10–20 წუთს გრძელდება და ცალკე იხდება. უთხარით მექისეს, თუ უფრო რბილად გინდათ — ნაგულისხმევად ძალიან ენერგიულად ხეხავენ!
რა ღირს
მიახლოებით:
- საერთო დარბაზი — 10–20 ლარიდან ერთ ადამიანზე;
- კერძო ნომერი — 50-დან 200+ ლარამდე საათში ნომერზე, ზომისა და აბანოს მიხედვით;
- ქისა — 20–40 ლარი;
- მასაჟი — 40 ლარიდან.
ფასები იცვლება, საღამოს და შაბათ-კვირას შეიძლება მაღალი იყოს. ფასი წინასწარ დააზუსტეთ და იკითხეთ, რა შედის (პირსახოცები, ჩუსტები, ჩაი).
როგორ დავჯავშნოთ
კერძო ნომრები ჯობია წინასწარ დაჯავშნოთ — ტელეფონით, მესენჯერით ან ონლაინ. საღამოს და შაბათ-კვირას თავისუფალი ნომერი შეიძლება არ იყოს. თუ სპონტანურად მიდიხართ, სცადეთ სამუშაო დღეს, დღისით.
როგორ ვიბანაოთ სწორად
- ცხელ წყალში ძალიან დიდხანს ნუ იჯდებით — 10–15 წუთი, შემდეგ შესვენება.
- მონაცვლეობით გამოიყენეთ ცხელი და ცივი წყალი.
- დალიეთ წყალი ან ჩაი — გოგირდის წყალი და სიცხე ორგანიზმს აუწყლოებს.
- აბანომდე ბევრს ნუ ჭამთ და ალკოჰოლს ნუ დალევთ.
- მოიხსენით ვერცხლის სამკაულები — გოგირდმა შეიძლება დააჟანგოს.
- გოგირდის სუნი კანსა და თმაზე გარკვეული დრო რჩება — ეს ნორმალურია.
ვისთვის არ არის რეკომენდებული
გოგირდის აბანოები შეიძლება უკუნაჩვენები იყოს გულ-სისხლძარღვთა დაავადებების, მაღალი წნევის, ორსულობის, კანის დაავადებებისა და ზოგიერთი სხვა მდგომარეობის დროს. თუ ეჭვი გაქვთ, ექიმს მიმართეთ.
რა წავიღოთ
- ჩუსტები (ხშირად ადგილზე გაძლევენ);
- საცურაო კოსტიუმი — საერთო დარბაზისთვის სურვილისამებრ;
- თმის რეზინი;
- წყალი;
- ნაღდი ფული — ზოგ აბანოში ბარათს არ იღებენ.
რა არის ახლოს
აბანოს შემდეგ ძველ ქალაქში გაისეირნეთ:
- ლეღვთახევის ჩანჩქერი — ხეობაში, პირდაპირ აბანოების უკან;
- ნარიყალას ციხე — ფეხით ან საბაგიროთი;
- მეჩეთი და აბანოთუბნის ძველი ქუჩები;
- მეიდანი და მშვიდობის ხიდი.
როდის წავიდეთ
აბანოები მთელი წელი მუშაობს, ბევრი — გვიანობამდე, ზოგი კი დღე-ღამის განმავლობაში. განსაკუთრებით სასიამოვნოა აბანოში წასვლა ზამთარში ან ქალაქში ხანგრძლივი სეირნობის შემდეგ. ზაფხულში ჯობია საღამოს დრო აირჩიოთ.
მოკლედ
გოგირდის აბანოები თბილისის ისტორიაა, რომლის შეგრძნებაც კანით შეიძლება. დაჯავშნეთ კერძო ნომერი აბანოთუბნის ერთ-ერთ ძველ აბანოში, შეუკვეთეთ ქისა, მონაცვლეობით ცხელი და ცივი წყალი — და ძველი ქალაქის საღამოს ქუჩებში განახლებული გამოხვალთ.
