თუ ფიქრობთ, რომ საქართველო მხოლოდ მწვანე მთები და ვენახებია, დავით გარეჯში წადით. ქვეყნის სამხრეთ-აღმოსავლეთით ნახევარუდაბნო იწყება: მზით გადამწვარი ბორცვები, ზოლიანი ვარდისფერ-ნარინჯისფერი ფერდობები, სიჩუმე და ქარი. კლდეებში ათობით გამოქვაბული სენაკი, ეკლესია და სატრაპეზოა გამოკვეთილი, კედლებზე კი შუა საუკუნეების ფრესკებია შემორჩენილი. ეს საქართველოს ერთ-ერთი ყველაზე უჩვეულო და ატმოსფერული ადგილია.

ისტორია

მონასტერი მეექვსე საუკუნეში დააარსა დავით გარეჯელმა — ცამეტ ასურელ მამათაგან ერთ-ერთმა, რომლებიც საქართველოში ქრისტიანობის საქადაგებლად მოვიდნენ. ის გარეჯის უდაბნოს მთებში, მღვიმეში დასახლდა, მის გარშემო კი თანდათან სამონასტრო თემი ჩამოყალიბდა. საუკუნეების განმავლობაში აქ ოციოდე მონასტერი გაჩნდა და კომპლექსი რელიგიური ცხოვრების, განათლებისა და ხელოვნების მნიშვნელოვან ცენტრად იქცა.

აყვავების ხანა მეათე-მეცამეტე საუკუნეები იყო, როცა საუკეთესო ფრესკები შეიქმნა. მოგვიანებით მონასტრებმა თავდასხმები და აოხრება გადაიტანა, საბჭოთა პერიოდში კი აქ სამხედრო წვრთნებიც ტარდებოდა. დღეს კომპლექსის ნაწილი კვლავ მოქმედებს: ლავრაში ბერები ცხოვრობენ.

რა ვნახოთ

წმინდა დავითის ლავრა

ლავრა კლდეების ძირში მდებარე მთავარი მოქმედი მონასტერია: წმინდა დავითის საფლავი, ეკლესიები, სენაკები და წყარო „დავითის ცრემლები". ტერიტორია მოვლილია, კიბეებითა და ტერასებით, და სწორედ აქ ჩამოდიან მომლოცველები.

უდაბნო და ფრესკები

ლავრის ზემოთ ქედზე ბილიკი მიდის უდაბნოს მონასტრამდე — ტურისტების უმეტესობის მთავარი მიზანი. ქედის მეორე მხარეს ფერდობზე ათობით მღვიმეა გამოკვეთილი, ბევრი მათგანი მეთერთმეტე-მეცამეტე საუკუნეების ფრესკებით: სახარების სცენები, წმინდანები, თამარ მეფისა და სხვა მმართველების პორტრეტები. ფერები ადგილ-ადგილ საოცრად ცოცხალია.

ხედი აზერბაიჯანზე

ქედის თხემიდან აზერბაიჯანის უსასრულო ველები ჩანს — საზღვარი პირდაპირ ქედზე გადის. მოწმენდილ დღეს შთამბეჭდავი პანორამაა.

ბილიკი: რა უნდა ვიცოდეთ

  • სიგრძე და დრო. წრიული მარშრუტი ლავრიდან ქედის გავლით უდაბნომდე და უკან 1,5–2,5 საათს მოითხოვს. დასაწყისი ციცაბოა, შემდეგ ბილიკი ქედს მიჰყვება.
  • საზღვარი. უდაბნოს ზოგი მღვიმე აზერბაიჯანის საზღვართან ახლოსაა, რომლის ზუსტი ხაზიც ორ ქვეყანას შორის სადავოა. ქედზე შეიძლება მესაზღვრეებს შეხვდეთ. მშვიდად მოიქეცით, ნუ გადაკვეთთ მონიშნულ ხაზებს და მიჰყევით მათ მითითებებს.
  • გველები. თბილ სეზონზე აქ გველები, მათ შორის შხამიანი, გვხვდება. ფეხქვეშ იყურეთ და მაღალ ბალახსა და ქვებს შორის ნაპრალებს ერიდეთ.
  • სიცხე. ზაფხულში ძალიან ცხელა და ჩრდილი თითქმის არ არის. ბილიკზე დილით გადით, თითო ადამიანზე მინიმუმ 1,5 ლიტრი წყალი, ქუდი და მზისგან დამცავი კრემი წაიღეთ.
  • ფეხსაცმელი. საჭიროა მოხერხებული დახურული ფეხსაცმელი — ბილიკი ქვიანია და ადგილ-ადგილ იშლება.

როგორ მივიდეთ

დავით გარეჯი თბილისიდან დაახლოებით 70 კილომეტრშია, მაგრამ გზას 2–2,5 საათი სჭირდება.

  • მანქანით ან ტაქსით. გზის ბოლო მონაკვეთი შეიძლება უსწორმასწორო იყოს. ყველაზე მოსახერხებელია მძღოლის მთელი დღით დაქირავება.
  • ტურისტული შატლი. სეზონზე თბილისიდან ტურისტული მიკროავტობუსი დადის; განრიგი წინასწარ დააზუსტეთ.
  • ექსკურსია. ბევრი ტური დავით გარეჯს სიღნაღთან აერთიანებს — დღე გრძელი გამოდის.

მონასტრამდე რეგულარული საზოგადოებრივი ტრანსპორტი არ დადის.

ჩაცმის წესები

ეს მოქმედი მონასტერია: ქალებს — მუხლს ქვემოთ ქვედაბოლო და თავსაფარი, მამაკაცებს — გრძელი შარვალი, მხრები ყველას დაფარული. უდაბნოსკენ ბილიკზე გრძელ ტანსაცმელში შეიძლება ცხელოდეს, ამიტომ მსუბუქი ქსოვილები აირჩიეთ.

როდის წავიდეთ

  • გაზაფხული (აპრილი–მაისი) — საუკეთესო დრო: ველი მწვანდება, ყაყაჩოები ყვავის, არ არის ცხელა.
  • შემოდგომა (სექტემბერი–ოქტომბერი) — თბილი და მშრალი, რბილი შუქი ფოტოსთვის.
  • ზაფხული — ძალიან ცხელა, მხოლოდ ადრე დილით.
  • ზამთარი — შეიძლება ცივი და ქარიანი იყოს, ზოგჯერ თოვს, მაგრამ ტურისტები თითქმის არ არიან.

სად ვჭამოთ

მონასტერში კაფე არ არის ან არჩევანი ძალიან შეზღუდულია. წაიღეთ წყალი და საჭმელი. გზაზე, სოფელ უდაბნოში, რამდენიმე პატარა კაფე და სასტუმრო სახლია, სადაც ისადილებთ.

ფერადი ბორცვები

მონასტრისკენ გზაზე ფერად ბორცვებს ნახავთ — თიხის ვარდისფერ, წითელ, ყვითელ და თეთრ ზოლებს. ისინი განსაკუთრებით ლამაზია დილის ან საღამოს რბილ შუქზე, ბევრი ფოტოგრაფი სწორედ მათთვის ჩამოდის.

რამდენი დრო სჭირდება

მთელი დღე გზის ჩათვლით: დაახლოებით 5 საათი გზაში წასვლა-მოსვლით და 2–3 საათი ადგილზე. თუ სიღნაღსაც ამატებთ, ადრე დილით გადით.

მოკლედ

დავით გარეჯი სხვა საქართველოა — უკაცრიელი, წყნარი და უძველესი. ჩამოდით გაზაფხულზე ან შემოდგომაზე, ბილიკზე დილით გადით, წაიღეთ წყალი და ქუდი, ფეხქვეშ იყურეთ — და ნახავთ თითქმის ათასწლოვან ფრესკებს აზერბაიჯანის ველების ხედით.